Buikvliesontsteking kippen/ei-peritonitis

Het komt het vaakst voor bij legrassen die gefokt zijn om heel veel eieren te leggen (bijvoorbeeld Isa Brown, de bruine legkip), maar andere rassen kunnen dit ook krijgen. Ook krijgen Isa Brown leghennen soms een tweede leven nadat ze ongeveer 18 maanden tot 2 jaar in een legstal hebben doorgebracht. Dan komen ze bij hobbyhouders en kunnen daar een ei-peritonitis ontwikkelen. Het komt regelmatig voor dat legkippen problemen ontwikkelen met het legapparaat en ei-peritonitis is daar één van. 
Aan de eierstok van de leghen groeien de dooiers. Als een dooier de juiste grootte heeft wordt deze normaal gesproken opgevangen door de trechtervormige eileider. In de eileider wordt eiwit aangelegd, waarna het ei doorgaat naar de baarmoeder. Hier wordt de schaal gevormd.
Als de eidooier echter meermaals niet in de trechter terecht komt, maar in de buikholte, dan kan dit een ei-peritonitis veroorzaken.

Verschijnselen

Kippen met een buikvliesontsteking zijn vaak ziek, zitten bol en de eetlust kan minder of afwezig zijn. De buik voelt stevig en bol aan. Het kan opvallen dat de eischalen een afwijkende vorm hadden in de periode daarvoor, of er werden minder eieren gelegd dan normaal. De buik kan bol zijn en de kip kan door druk op de luchtzakken benauwd zijn. Sommige dieren hebben hierdoor zelfs zuurstofgebrek (cyanose) wat zich kan uiten in een (gedeeltelijke) blauwverkleuring van de kam. De kip wil vaak minder bewegen, komt soms het hok helemaal niet meer uit en kan ook in de legbak blijven zitten, omdat ze het idee heeft dat ze een ei moet leggen door druk in de buik. Er zijn kippen die met eidooiers in de buik nog een hele tijd rondlopen zonder zichtbare klachten. Plotselinge sterfte komt ook voor, soms zelfs in een legbak. 

Diagnostiek

Anamnese en lichamelijk onderzoek kunnen in de richting wijzen van een ei-peritonitis. Er zijn meer ziekten bij kippen die een deel van de symptomen hierboven laten zien. Daarom doen we vaak verder onderzoek naar het buikvocht en maken we een röntgenfoto.

Therapie

Antibiotica en ontstekingsremmers moeten worden ingezet om de ontsteking aan te pakken. Vaak is een implantaat nodig om ervoor te zorgen dat de ei-productie stopt. Na ongeveer 2 weken begint dit implantaat (Suprelorin) te werken en zal levenslang iedere 3 maanden moeten worden toegediend om het legapparaat in rust te houden. Naast deze medicatie zal er verdere ondersteunende zorg gegeven moeten worden afhankelijk van de symptomen op dat moment. Voorbeelden hiervan zijn afnemen van buikvocht indien dit aanwezig is, zodat de kip minder benauwd is en sondevoeding bij een kip die niet wil eten.

Prognose

De prognose is afhankelijk van de ernst van de ei-peritonitis en de reactie op de therapie.  

Preventie

Het is moeilijk om deze ziekte te voorkomen. Wat vooral belangrijk is, is een goede oplettendheid naar kippen die zich afwijkend gedragen in de groep en tijdig naar de dierenarts gaan indien wordt opgemerkt dat de eischalen er afwijkend uitzien of er opeens door goede leggers minder wordt gelegd. Ook kan gezonde voeding en een goede hygiëne het risico op ziekte verminderen.