Trichomoniasis (’t Geel) bij duiven en hobbykippen
Algemeen
Trichomonas gallinae, ook wel het Geel genoemd, is een eencellige parasiet, die voornamelijk bekend is bij duiven, maar ook bij andere vogelsoorten voor komt. De ziekte wordt met enige regelmaat ook bij hobbykippen aangetroffen, deze zijn dan in de meeste gevallen in contact geweest met duiven. Dit kan bijvoorbeeld plaatsvinden via besmet drinkwater. De parasiet is overdraagbaar via het paringsritueel waarbij vogels voedsel naar elkaar opgeven uit het bekje, via besmette kropmelk en via het drinkwater. Het kan voor een heftige infectie zorgen. De ziekte kan ook optreden bij zangvogels die in groepen worden gehouden en bij roofvogels.
Verschijnselen
Problemen treden voornamelijk bij zeer jonge duiven op. Deze worden geïnfecteerd door kropmelk van de ouders. Verschijnselen kunnen variëren van milde luchtwegproblemen (zoals neus- of ooguitvloeiing) tot ernstig vermageren, stoppen met eten en sterfte. Bij bekinspectie kunnen gele kaasachtige abcessen worden gezien in de bek en in de keel. Als ze erg groot zijn kunnen ze zorgen voor een blokkade van de slokdarmopening en luchtpijp, waardoor er benauwdheidsverschijnselen kunnen ontstaan. Ook bij kippen met een verminderde weerstand doet deze ziekte zich voor en kan zorgen voor pijn bij het eten en slikken waardoor een kip langzamerhand vermagerd. Ook benauwdheid is een symptoom dat zich kan voordoen bij de kip.
Diagnostiek
Microscopisch onderzoek met kleuring van een keelswab kan de parasiet zichtbaar maken.
Therapie
Na het stellen van de diagnose wordt een behandeling met antibiotica voorgeschreven om de parasiet te bestrijden.
Prognose
De prognose hangt af van de ernst van de infectie. Goede hygiënemaatregelen in combinatie met de behandeling van besmette vogels zijn belangrijk om de parasiet zo snel mogelijk onder controle te krijgen. De omgeving van de vogels moet gereinigd worden met 10% huishoudbleek en dagelijks moet er vers voer op een schoon oppervlak aangeboden worden. De drinkwaterbakken moeten het liefste meerdere keren per dag ververst worden.
Preventie
De trichomonasparasiet kan goed overleven en vermeerderen in een waterig milieu. Dus als de omgeving waar de duiven en vogels leven hygiënisch en droog is, wordt de besmettingskans kleiner. Drinkwaterbakken kunnen worden afgewisseld zodat de één kan drogen als de ander in het hok staat. De parasiet houdt ook niet graag van een zure omgeving, daarom wordt aanbevolen om het drinkwater 2 – 3 x per week aan te zuren met appelazijn (liefst biologische appelazijn). Tevens is dit goed voor het afweersysteem en de darmbalans van vogels.